Epoksi zemin boyası (epoksi coating)

Günlük dilde epoksi boya, epoksi coating ve epoksi zemin boyası aynı ürün ailesini anlatır. Sektörde coating adı, genellikle yaklaşık yarım milimetrenin altındaki ince filmleri belirtir. Daha kalın, kendiliğinden yayılan sistemler self-levelling, agregalı olanlar terrazzo ya da mortar adını alır. Kalınlık ürüne ve sisteme göre değişir; kesin değer teknik föyde yazar.

Bir epoksi boya sistemi genel olarak şu katmanlardan oluşur:

• Beton gözeneklerine işleyen ve yapışmayı sağlayan astar (primer).
• Gerekirse pürüzleri ve küçük çukurları kapatan tesviye katı.
• Rengi ve asıl koruyucu filmi veren bir ya da iki kat epoksi boya.
• İstenirse kaymayı azaltan kuvars serpmesi ya da UV direnci için bir poliüretan son kat.

Epoksi zemin boyası, kolay temizlenen ve toz tutmayan bir kaplamadır. Mekanik dayanımı ve kimyasal direnci düşük-orta düzeydedir; ağır yük altında yüzeyi kalınca kaplayan sistemlerin yerini almaz. Görevi betonu korumak, tozu kesmek ve temizliği kolaylaştırmaktır.

Epoksi film, astarın betonun gözeneklerine işlemesi ve sertleşen reçinenin yüzeye yapışmasıyla tutunur; bu yüzden doğru hazırlanmış zeminde soyulma riski düşüktür. Karışım oranı ve ortam şartlarına duyarlıdır: ölçüsüz karışım yapışkan, geç kuruyan ya da kırılgan bir yüzey bırakır. Uygulama bu yüzden ürün föyündeki oranlara göre, tartılı karışımla yapılmalıdır.

Yüzey parlak ve pürüzsüz yapılabileceği gibi, yürüme güvenliği için pürüzlü de bırakılabilir. Rampalar, otoparklar ve ıslanan alanlarda pürüzlü yüzey tercih edilir.

Ürün tipleri de değişir. Solventli epoksiler daha akıcıdır ama kokulu ve yanıcıdır; solventsiz iki bileşenli epoksiler kapalı alanlarda daha rahat kullanılır. Suya dayalı epoksiler ise ıslak zeminlere ve nemli ortamlara göre ayrı bir ürün grubudur. Zemin nemli ise bu ayrım özellikle önem kazanır; yanlış ürün film altında su birikmesine ve kabarmaya yol açar.

• İlaç fabrikaları ve hayvansal aşı üretim tesisleri.
• Kimyasal ve elektrik üretim fabrikaları.
• Nano teknik üretim ve makine fabrikaları.
• Gıda üretim tesisleri.
• Tekstil fabrikaları, giyim atölyeleri ve plastik üretim tesisleri.
• Otomotiv sektörü ve her türlü depo.
• Hastaneler ve endüstriyel döşemeler.

Alan bazında farklı beklentiler öne çıkar. Depolarda toz ve kolay süpürme, gıda tesislerinde yıkanabilir ve derzsiz yüzey, hastanelerde hijyen ve parlaklık, otoparklarda kayma direnci ve çizgi boyası için sağlam taban gerekir. Otopark rampalarında kuvars serpmeli, pürüzlü yüzey yürüme güvenliği açısından önemlidir.

Savunma sanayi işlerinde en çok uyguladığımız sistemler poliüretan beton ve antistatik epoksidir. Statik yük kontrolü ya da ağır darbe gereken yerde sıradan bir boya katı yetmez; ayrıntı için antistatik epoksi kaplama ve poliüretan beton sayfalarına bakabilirsiniz.

Küçük işyerlerinde de kullanım yaygındır: atölyeler, oto servisler, showroom arka alanları, teknik odalar ve kazan daireleri. Beklenti basittir: toz olmasın, yağ lekesi silinsin, zemin düzenli görünsün. Aynı renk ailesiyle mekanik odalarla ofis koridoru arasında bütünlük de sağlanabilir.

Sürekli ağır tekerlek trafiği olan koridorlar ince bir boya filmi için uygun değildir. Bu gibi yerlerde daha kalın sistemlere geçmek, boyayı sık yenilemekten çoğu zaman daha ucuza gelir.

Hastane ve ilaç tesislerinde zeminin yıkanabilir olması ve derz sayısının az olması önemlidir; epoksi film bu iki ihtiyacı ince bir katmanla karşılar. Kimya ve elektrik fabrikalarında ise film, dökülen sıvıların betona işlemesini yavaşlatır ve temizliği hızlandırır.

Güçlü yanları

• Tozlanmayı keser. Çıplak beton sürekli ince toz bırakır; epoksi film bunu durdurur.
• Temizlik kolaylığı. Pürüzsüz yüzey süpürme, paspas ve yıkamayla temizlenir.
• Hızlı uygulama. İnce film olduğu için kalın sistemlere göre daha kısa sürede biter, alan daha çabuk kullanıma açılır.
• Ekonomi. Malzeme tüketimi düşüktür, birim maliyet kalın sistemlerden aşağıdadır.
• Görünüm. Çok sayıda renkle zemin alanlara bölünebilir.

Sınırları

• Ağır darbe ve sürekli aşınmada ince film zamanla aşınır; forklift yolları ilk yıpranan bölgelerdir.
• Güçlü kimyasallara uzun süreli maruziyette kalın epoksi ya da poliüretan beton gerekir.
• Alt betondaki çatlaklar yüzeye yansıyabilir.
• Dış mekanda UV'ye açık epoksi zamanla matlaşır ve rengi solar; poliüretan son kat önerilir.
• Nemli zeminde epoksi kabarabilir; nem ölçümü ve gerekirse nem bariyeri şarttır.

Kimyasal ve ısıl davranış

Epoksi film seyreltik asit, baz, yağ ve temizlik maddelerine karşı iyi direnç gösterir. Derişik asitler, bazı çözücüler ve uzun süreli ıslak sıcaklık filmi bozar. Kaynak kıvılcımı ve sürekli yüksek sıcaklıkta yumuşar veya yanar. Zeminde hangi kimyasalın ne kadar kalacağı bilinmeli ve ürünün direnç tablosuna göre uygunluk kontrol edilmelidir. Sayısal değerler teknik föyde yazar.

Beklentiyi baştan doğru kurmak için şunu ekleyelim: ince film, betondaki izleri ve pürüzleri gizlemez, hatta parlak yüzey onları belli eder. Pürüzsüz bir görünüm isteniyorsa zemin önce tesviye edilir.

1. Keşif. Betonun yaşı, dayanımı, nemi, çatlakları ve yağ lekeleri kontrol edilir. Yeni dökülmüş betonun genellikle belirli bir süre kürlenmesi gerekir.
2. Zemin hazırlığı. Çimento sütü, yağ ve eski boya mekanik olarak alınır. Epoksi için en yaygın yöntem shot blasting zemin hazırlık işlemidir; yüzey gözenekli ve pürüzlü hale gelir, epoksi daha iyi tutunur.
3. Toz alma. Hazırlıktan sonra zemin endüstriyel süpürgeyle tamamen tozdan arındırılır.
4. Onarım. Çatlaklar, kırık kenarlar ve çukurlar uygun harçla doldurulur.
5. Astar. Beton gözeneklerine işleyen primer uygulanır.
6. Boya katları. Epoksi iki bileşeni belirtilen oranda ve mikserle karıştırılır, merdane ya da ayarlı mala ile sürülür. Genellikle iki kat uygulanır; katlar arası bekleme ürüne göre değişir.
7. Serpme ve son kat. Kaymaz yüzey istenirse kuvars serpilir; UV ve kimyasal koruma için son kat eklenir.

Karışım oranı, ortam sıcaklığı ve nem sonucu doğrudan etkiler. Çok soğuk ortamda epoksi geç kurur, çok sıcakta işlenebilir süresi kısalır. Bu yüzden uygulama ürünün izin verdiği ısı aralığında yapılır, gerekirse ortam şartlandırılır. Yürüme ve tam kullanıma açma süreleri ürüne ve sıcaklığa göre farklıdır; genellikle birkaç saat ile birkaç gün arasında değişir.

Teslimde film kalınlığı, renk bütünlüğü, kenar ve köşe bitişleri, kabarcık ve iğne deliği olup olmadığı kontrol edilir. Görünen kusurlar yerinde giderilir. Kuvars serpmeli yüzeylerde fazla serpilen malzeme süpürülerek alınır, son kat ancak bundan sonra sürülür.

Hazırlıkta betonun yüzey çekme dayanımı da önem taşır. Çekme dayanımı düşük bir betonda epoksi, betonla birlikte yüzeyden ayrılır. Bu nedenle ürünün tutunma değeri kadar alt betonun dayanımı da bilinmelidir. Şüphe varsa küçük bir deneme alanında yapışma testi yapılır.

• Epoksi coating (boya): ince film, tozlanmayı keser, hafif-orta kullanım.
• Self-levelling epoksi: milimetre kalınlıkta, kendiliğinden yayılan, derzsiz ve parlak; kimyasal ve mekanik dayanımı yüksektir.
• Multi layer ve tekstürlü epoksi: kaymayı azaltan dokulu sistemler; tekstürlü sistemde doku rulo ya da tarakla işlenen son kattan, multi layer sistemde katlar arasına serpilen kuvarstan gelir.
• Antistatik epoksi: statik yükü toprağa ileten, elektronik ve savunma alanlarına uygun.
• Poliüretan beton: ısıl şok, ağır darbe ve kimyasal birlikte gerektiğinde.

Bir depoyu örnek alalım. Forklift yoğun değilse ve hedef tozu kesmek ise epoksi boya yeterlidir. Forklift yolu varsa o bölge self-levelling ya da multi layer ile yapılır, geri kalan alan boyayla bırakılır. Böylece bütçe doğru yere harcanır.

Çimento esaslı bir alternatif de vardır: ağır aşınma ve ısı gören zeminler için polimer endüstriyel şap düşünülebilir. Epoksi boya şap üzerine koruyucu ve dekoratif katman olarak uygulanabilir.

Seçimde ilk soru zeminin ne yük gördüğüdür. Hafif yürüme ve el arabası için boya yeterlidir. Sürekli tekerlekli trafik, düşen parça ve kimyasal dökülme varsa daha kalın sisteme geçilir. İkinci soru görünümdür: parlak, derzsiz ve dekoratif bir yüzey için kalın sistemler değerlendirilir. Üçüncü soru bütçedir; sınırlıysa önce hasarın en büyük olduğu bölgeyi kalın sistemle çözüp kalan alanı boyayla bitirebilirsiniz.

Karşılaştırmayı yalnız fiyatla değil kullanım ömrüyle yapın. İnce film genellikle ağır kullanımda iki üç yılda yenilenmesi gereken yerde, kalın sistem çok daha uzun dayanabilir. Gerçek maliyet, yıllara yayılmış toplam maliyettir.

Fiyatı etkileyen unsurlar:

• Alan: geniş alanlarda birim maliyet genellikle düşer.
• Zemin durumu: yağ lekeli, tozlanan, çatlaklı ya da eski boyalı zemin daha fazla hazırlık ister.
• Zemin hazırlığı yöntemi: shot blasting, zımpara ya da freze alan ve iş süresini etkiler.
• Sistem: tek kat boya ile serpmeli ve poliüretan son katlı sistem arasında belirgin fark vardır.
• Kat sayısı ve kalınlık: her kat malzeme ve işçilik demektir.
• Renk: özel renkler, işaretleme ve yön çizgileri ek iş çıkarır.
• Şantiye şartları: kat, taşıma mesafesi, gece çalışma ve aynı anda çalışan ekipler.
• Takvim: kısa sürede ve kesintisiz teslim planı maliyeti yükseltebilir.

Epoksi zemin boyası fiyatı konusunda sık yapılan hata, malzeme fiyatını işin fiyatı sanmaktır. Maliyetin büyük bölümü hazırlık ve işçiliktir. Bir kovanın fiyatı, ürünün sizin zemininizde nasıl davranacağını söylemez; bunu yalnız yerinde inceleme gösterir.

Teklifleri karşılaştırırken neyin dahil olduğuna bakın: zemin hazırlığı, onarım, kat sayısı ve ürün sınıfı yazılı mı? Hazırlığı atlayan düşük bir fiyat, birkaç ay içinde soyulan bir boya anlamına gelir.

Bütçeyi yönetmek için alanı bölgelere ayırabilirsiniz: ağır trafik görecek kısım için kalın sistem, geri kalanı için boya. Fiyatı şekillendiren bir başka unsur teslim şeklidir; gece ya da hafta sonu çalışma, üretimi aksatmamak için sık seçilen ama maliyeti artıran bir plandır.

• Günlük bakımda süpürme ve nötr deterjanlı ıslak paspas yeterlidir.
• Çözücü içeren ya da aşındırıcı temizleyicileri kullanmayın; film matlaşabilir.
• Dökülen kimyasalları bekletmeden silin.
• Ağır yükleri sürüklemek yerine kaldırın; çelik tekerlek yerine kauçuk ya da poliüretan tekerlek kullanın.
• Giriş noktalarına paspas koyun; kum ve çakıl filmi aşındırır.

Ömür için tek bir yıl söylemek doğru olmaz; hafif kullanımda uzun yıllar iş görür, ağır trafikte aşınan bölgeler daha erken yenilenir. İnce film olduğu için tamamen sökülmesi gerekmez. Aşınan zemin hafifçe zımparalanır, üzerine yeni bir kat sürülür.

Yeniden boyama zamanını gösteren işaretler vardır: parlaklığın azalması, matlaşan yollar, kenarlarda kalkma ve renk solması. Bu işaretleri erken görmek zemini bütünüyle yenilemeden küçük bir bakımla işi çözmenizi sağlar.

Otopark ve rampa gibi araç geçen alanlarda lastik izi ve yağ sızıntısı beklenir. Bu bölgeleri periyodik olarak basınçlı su ve uygun deterjanla yıkamak filmin ömrünü uzatır. Yağ sızdıran araçların park ettiği noktalarda leke kalıcı olmadan temizlik yapın. İşaret ve çizgi boyaları da aşındıkça yenilenmelidir. Temizlik ve bakım önerileri ürünün teknik föyünde yer alır.

Temizlikte ıslak paspas ve yer yıkama makinesi kullanılır; makine fırçası yumuşak olmalı, keskin kenarlı ya da metal telli fırçalardan kaçınılmalıdır. Kimyasal bulaşan bölgelerde ürün föyünde önerilen temizleyici kullanılır. Parlaklık azaldığında yüzeyi koruyan bir cila ya da ince bir son kat sürmek, görünümü geri kazandırır.

Fotoğraf arşivimizde Bağdat Otopark'taki epoksi uygulamasının görüntüleri de var; bu iş referanslar sayfasında fotoğraf arşivi satırında yer alıyor. MBT Tech (Master Builders Solutions) bayi listesinde 2EP, uygulayıcı olarak görünür. Epoksi boyalı zeminlerde kullanım sonrası ilk yıpranma genellikle dönüş ve giriş noktalarında görülür. Otopark gibi işaretlemeli alanlarda zemin hazırlığı, boya ve çizgi aşamaları tek programda planlanabilir.

Bir epoksi boya işinde sistem seçimi için zeminin yaşı, nemi ve mevcut kaplaması keşifte kontrol edilmelidir. Ağır yük ve kimyasalın birlikte olduğu yerlerde ince film tek başına yetmeyebilir; bu durumda daha kalın bir epoksi ya da poliüretan beton sistemi değerlendirilir. Teklif karşılaştırırken kapsamın ve ürün sınıfının yazılı olmasına dikkat edin.

Teklif için şu bilgileri göndermeniz yeterlidir:

• Zeminin yaklaşık alanı ve konumu.
• Kullanım türü: otopark, depo, üretim, hastane, mağaza.
• Mevcut zeminin fotoğrafları; çatlak, yağ ve eski boya bölgeleri dahil.
• İstenen renk, kaymazlık düzeyi ve işaretleme ihtiyacı.
• Teslim tarihi ve çalışma saati kısıtları.

Bu bilgileri iletişim sayfasından iletebilirsiniz; telefon numaramız 0312 276 13 76.