Tekstürlü epoksi kaplama

Sistem, epoksi boya ya da self-levelling epoksi gibi düzgün bir taban üzerine kurulabileceği gibi tek başına ekonomik bir kaplama olarak da uygulanabilir. Taban sağlam, doku ise yüzeydedir. Dokunun büyüklüğünü, yani ince mi kaba mı olacağını işin kullanımı belirler.

Tekstürlü yüzeyin tipik özellikleri şunlardır:

• Islakta ve yağlıda daha az kayar.
• Işığı dağıtır, iz ve çizik daha az görünür.
• Derzsiz ve silinebilir kalır; ancak kaba doku yıkamada daha fazla emek ister.
• Renk ve doku seviyesi seçilebilir.

Bu sayfada dokunun nasıl oluşturulduğunu, hangi alanlarda tercih edildiğini, bakım yükünü ve komşu sistemlerle farkı anlatıyoruz. Zeminin ıslak mı kuru mu çalışacağını bilmek, doku seçimi için ilk sorudur.

Tekstürlü sistemin düz epoksiden ayrıldığı bir nokta da görünümdür. Düz parlak zemin ışığı ayna gibi yansıtır ve en küçük çizik, tekerlek izi ya da su lekesi göze batar. Dokulu yüzeyde ışık her çıkıntıda farklı yöne gider; yüzey daha yumuşak görünür. Uzun koridorlarda ve sürekli araç geçen ambar yollarında bu fark, temizlik aralığını uzatır. Bu nedenle tekstürlü epoksi kaplama, hem güvenlik hem görünüm kaygısı olan işlerde ilk akla gelen seçeneklerden biridir.

Dokunun bir bedeli de vardır: pürüzlü yüzey düz yüzeye göre daha zor silinir ve daha fazla malzeme tüketir. Bu yüzden her zemine doku vermek yerine, kayma riski gerçekten olan bölümlere vermek, kuru ve hijyenik alanlarda düz yüzeyi korumak mantıklıdır.

Yöntemler

Dokulu rulo, epoksiyi sürerken yüzeyde kendi desenini bırakır. Katkı yönteminde ise reçineye ince tanecikli bir dolgu eklenir ve rulo ile yayılır; taneciklerin boyutu dokunun inceliğini belirler. Bazı projelerde kuvars serpmesi yapılıp üzeri kapatılır, bu daha kaba ve kaymaz bir doku verir.

Neden hep aynı doku olmuyor?

Doku, uygulayıcının eli, sıcaklık ve malzemenin akışkanlığına göre değişir. Aynı işte iki ayrı ekibin yaptığı bölüm farklı görünebilir. Bu yüzden büyük alanlarda uygulamanın tek ekip ve tek parti malzemeyle yürütülmesi, başlamadan önce de küçük bir numune alanının onaylanması gerekir.

Numune alanı

Portakal kabuğu epoksi, katalogdan seçilen bir doku değil, yerinde onaylanan bir yüzeydir. Bu yüzden iki üç farklı doku denemesini küçük bir alanda yapıp aydınlatma altında kontrol etmek, ancak sonra tüm alana geçmek doğru yoldur. Bu küçük adım, sonradan zemin yenileme maliyetini önler.

Çok ince bir doku kolay temizlenir ama kaymaya karşı sınırlı kalır. Çok kaba bir doku kaymaz epoksi zemin olarak öne çıkar ama temizliği zorlaştırır. Seçim, ortamın ihtiyacına göre yapılır.

Portakal kabuğu dokusunun bir avantajı da kusur gizlemesidir. Beton zeminde kalan küçük düzensizlikler, tamir izleri ve hafif dalgalar dokulu bir son katın altında belirsizleşir. Bu, düzgün bir self-levelling yüzey için gereken hazırlığı azaltmaz ama görsel beklentiyi daha esnek hale getirir.

Doku rengi de etkiler. Koyu renklerde doku daha belirgin ve sert görünür, açık gri ve bej tonlarda ise yumuşak ve kumlu bir etki verir. Fabrika zeminlerinde çoğunlukla gri, yeşil ve kırmızı tonları görürsünüz; yürüyüş yolu ile makine alanını renkle ayırmak da yaygın bir uygulamadır.

Teknik şartnamelerde portakal kabuğu son katın genellikle taraklı mala ile sürüldüğü ve ardından rulo ile tek yönde tarandığı yazar. Tek başına uygulanan tekstürlü kat genellikle 1 mm'nin altında kalır; düzgün bir epoksi tabanın üzerine son kat olarak uygulandığında toplam kalınlık birkaç milimetreye çıkar. Kalınlık sisteme göre değişir ve ürünün teknik föyünden doğrulanır.

Kayma direnci tek bir sayı olarak söylenemez; test yöntemleri ve sınıflar vardır (örneğin rampa testi ya da sarkaç testi). Bir projede belirli bir kayma sınıfı isteniyorsa şartnameyi baştan paylaşın; sistem ve doku buna göre seçilir; gerekirse numune üzerinde test edilir.

• Hafif doku: ofis, showroom ve kuru üretim alanı.
• Orta doku: ambar, boyahane, atölye, rampa ve garaj.
• Kaba doku, kuvars serpmeli: ıslak üretim, yıkama alanı, soğuk oda önü.

Kaymaz epoksi zemin güvenlik için önemlidir ama tek başına çözüm değildir. Sızdıran bir makine, dökülen yağ ya da temizlik sonrası kalan ıslaklık, iyi bir dokuyu da kaygan yapabilir. Bu yüzden iş güvenliği sorumlunuzla birlikte yüzey, drenaj ve temizlik düzenini birlikte düşünün.

Eğimli rampalarda dokunun yönü ve eğim bitişi de önemlidir: yokuş çıkan tekerleğin tutunması ile yokuş inen aracın frenlemesi farklı dokularla çözülür. Keşifte rampa eğimini ve geçen araç türünü sorarız.

Kaymaz epoksi zemin seçerken bir diğer ölçüt ayakkabı ve tekerlek türüdür. Sert plastik tekerlek ile kauçuk tabanlı iş ayakkabısı aynı dokuda farklı tutunur. Çıplak ayakla ya da terlikle yürünen spor ve havuz çevresinde ise doku, ayak derisine zarar vermeyecek incelikte tutulmalıdır. Bu tür alanlarda doku, kaymayı önlerken rahatsız etmemeli; aksi halde kullanıcı o bölgeyi kullanmamaya başlar.

• Fabrika ve ambar. Forklift ve el arabası trafiği, yağ lekeleri. Yüzeyin kaymaması ve izin görünmemesi önemlidir.
• Boyahane ve atölye. Boya, solvent ve yağ damlaları nedeniyle zemin zamanla kirlenir. Dokulu yüzey bu lekeleri daha az belli eder.
• Otopark ve rampa. Araç lastiğinin tutunması ve yağmurlu giriş-çıkış güvenliği.
• Gıda ve mutfak. Islak çalışma alanında kayma güvenliği, aynı zamanda temiz kalan bir zemin.
• Spor ve havuz çevresi. Islak ayakla geçilen koridor ve soyunma yerleri.
• Hastane ve okul. Servis alanları, merdiven sahanlıkları, yemekhane geçişleri.

Savunma sanayi ve hijyen gerektiren üretim alanlarında doku ile birlikte statik kontrolü de gerekebilir. Bu durumda doku katı da iletken olmalıdır; sistem seçimini antistatik kaplama sayfasındaki ölçütlerle birlikte değerlendirin.

Ambar ve boyahane gibi alanlarda zeminin görevi yalnızca dayanmak değildir; aynı zamanda tozlu ve yağlı ortamda temiz görünmek ve çalışanı kaymaya karşı korumaktır. Bu yüzden doku seçimini işin son kalemi olarak değil, ilk kararlarından biri olarak ele alın.

Hastane ve okul gibi kamusal yapılarda ise yangın çıkışı, engelli rampası ve merdiven sahanlığı gibi bölümlerde kayma sınıfı yönetmeliklerde ayrıca tanımlanabilir. Projenizde böyle bir şart varsa şartnameyi keşiften önce iletin.

Gıda üretiminde doku seviyesi ayrıca tartışılır. Kaba doku kayma güvenliği için iyidir ama hijyen denetiminde çukurlarda kir kalmasına dikkat edilir. Ara çözüm olarak ince portakal kabuğu doku ve düzenli yıkama prosedürü seçilir. Sıcak buhar ya da yağlı atık su varsa sistem ayrıca değerlendirilir.

Kimyasal ve aşınma

Epoksi pek çok yağ, deterjan ve hafif asit etkisine dayanır. Çok güçlü solvent ve konsantre asit yüzeyi etkileyebilir. Aşınma doku tepelerinde başlar; tekerlek ve ayakkabı bu çıkıntılara önce basar. Yoğun kullanımda doku zamanla yumuşar. Isı ve nem konusunda sistem, altındaki epoksiyle aynı sınırlara tabidir; sürekli yüksek sıcaklık ve sıcak buhar için sistem ayrıca seçilir.

Görünüm

Mat yüzey, parlak yüzeyin gösterdiği ayak izi, toz ve çizikleri gizler. Sürekli trafik alan koridorlar ve garajlar bu yüzden bakımlı görünür. Aydınlatma düz parlak yüzeyde yansır, dokulu yüzeyde ise yumuşar.

Temizlik ve bakım

Pürüzlü yüzey kiri doku çukurlarında tutar. Süpürme, nötr deterjanlı su ve kıllı fırça ya da yıkama makinesi yeterlidir; makinenin fırça tipi dokuya uygun olmalıdır. Metal fırça ve güçlü solvent doku tepelerini aşındırır. Dökülen yağ ve kimyasalı bekletmeden alın, girişlere paspas koyun, ağır paletleri sürüklemeyin.

Kullanım ömrü için sabit bir yıl sayısı söylenmez; belirleyici olan doku tepelerinin yassılma hızıdır. Hafif yaya trafiğinde doku yıllarca korunur, forklift dönüş noktasında çok daha çabuk aşınır. Yassılan doku kayma direncini düşürür. Bu noktada tüm kaplamayı sökmek gerekmez; hafif zımparalanıp yeni bir doku katı atılabilir. Rampa, dönüş noktası ve forklift yolu gibi yoğun bölgeleri yılda bir gözden geçirmek yenileme zamanını doğru seçmenizi sağlar; bu bölgelerde daha sert bir dolgu ya da ek kat da konuşulabilir.

1. Zemin hazırlığı. Beton yüzey shot blasting ya da diamond taşlama ile pürüzlendirilir. Ayrıntı için shot blasting zemin hazırlık sayfamıza bakın.
2. Tamir. Çatlak ve boşluklar epoksi harçla doldurulur.
3. Astar. Gözeneklere işler ve sonraki tabakanın yapışmasını sağlar.
4. Taban tabaka. Renkli epoksi, ruloyla ya da mala ile uygulanır.
5. Doku katı. Dokulu rulo ya da katkılı epoksi ile istenen portakal kabuğu ya da kaba doku verilir.
6. Kürlenme. Doku katından sonra yürümeye genellikle ertesi gün izin verilir; tekerlekli ve ağır yük için ürünün tam kürlenme süresi, çoğu üründe bir hafta kadar, beklenir.

Doku katı, kürlenmeden önce uygulanır ve geri dönüşü yoktur. Bu yüzden ekibin aynı hareketle, aynı hızla çalışması gerekir. Bölümleri ortasından kesmemek, rulo izlerini görünür bırakmamak için uygulama şeritleri duvar ya da kolon çizgisinde bitirilir.

Büyük ambar ve fabrika zeminlerinde uygulama genellikle bölümlere ayrılır ve her bölüm bir öncekinin ıslak kenarına bağlanır. Doku katında rulo yönü sabit tutulur. Uygulama sonrası alan toz, böcek ve trafikten korunur; çünkü kürlenen filmin üstüne düşen yabancı madde dokuya gömülür ve temizlenemez.

Nem ve beton şartı

Teknik şartnameler genellikle betonun temiz, kuru ve yeterli dayanımda olmasını ister; nem yüksekse nem bariyeri özellikli epoksi astar önerilir. Sık görülen bir sınır nem için yüzde 5 civarıdır. Kesin değerler ürünün teknik föyünde yazar ve işe başlamadan ölçülür.

Doku katından sonra yüzey trafiğe hemen açılmaz. Ağır araç ve palet yükü için tam kürlenme beklenir, aksi halde doku tepeleri erken ezilir ve kayma direnci düşer.

• Self-levelling. Düz ve parlak, hijyen için ideal, ancak ıslakta kaygan. Fark ayrıntısı self-levelling sayfasında.
• Multi layer. Birkaç kat ve kuvars serpmesiyle kalınlaşan, daha dayanıklı ve kaymaz sistem. Ağır yük ve spor alanlarında öne çıkar: multi layer epoksi kaplama.
• Epoksi boya. İnce ve ekonomik, hafif trafikli yerlerde. Epoksi coating sistemi bu sınıfa girer.
• Poliüretan beton. Isı şoku, ağır darbe ve soğuk oda gibi zor koşullar için. Poliüretan beton bu işlerde bir üst seçenektir.

Pratik bir kural: yüzey ıslak çalışıyorsa tekstürlü ya da multi layer; kuru ve hijyenik çalışıyorsa self-levelling; yoğun ağır trafik ve ısı şoku varsa poliüretan beton. Aynı tesiste birden fazla sistem kullanmak olağandır: üretim salonunda self level, yükleme rampasında portakal kabuğu doku.

Dekoratif görünüm hedefliyorsanız doku yerine epoksi terrazzo daha uygundur; orada agrega görünümü öne çıkar ve yüzey cilalanır. Tekstürlü sistem ise işlevsel bir zemin yüzeyidir.

Tekstürlü ve multi layer ayrımı sık karıştırılır: tekstürlü sistemde doku ince bir son katın taranmasıyla verilir, multi layer sistemde ise kat kat serpilen kuvars kalınlığı ve pürüzü verir. İkisi birlikte de kurulabilir.

Bütçe açısından doku katı, taban sistemin üzerine eklenen bir kat olduğundan toplam maliyeti bir miktar artırır; buna karşılık iş güvenliği tarafında sağladığı kazanç çoğu zaman bu farkı karşılar. Multi layer sistem ise kuvars serpmesi ve çoklu kat nedeniyle daha yüksek maliyetli, genellikle daha uzun ömürlüdür.

• Alan. Alan büyüdükçe metrekare başına maliyet genellikle azalır.
• Zeminin durumu. Eski boya, yağ, çatlak ve nem; hazırlık kalemini büyütür.
• Sistem ve kalınlık. Tek kat doku ile çok katlı dolgulu sistem aynı fiyatta olmaz.
• Doku seviyesi. Kaba doku daha fazla malzeme ve serpme demektir.
• Renk. Standart ve özel renkler arasında malzeme farkı doğar.
• Şantiye. Kat, asansör, vardiya, üretimi durdurmadan çalışma ve ulaşım.
• Takvim. Kısa sürede biten iş, ekip ve mesai planını değiştirir.

Doku katını hesaba katarken şunu bilin: dokulu epoksi, düz epoksi boyadan daha fazla ürün tüketir; çünkü taraklı mala ile sürülen kat belirli bir sarfiyatla çalışır. Tekliflerde birim ürün miktarı ve doku seviyesi yazılı değilse, iki tekliften biri daha ince bir doku vadediyor olabilir. Teklif istemek için iletişim sayfasından yazın.

Dokulu sistemlerde bir başka kalem, numune alanıdır. Büyük bir ambar ya da fabrika zemininde doku seviyesini tüm alana yaymadan önce küçük bir bölümde onaylamak, hem mimarın hem işletmenin beklentisini eşitler. Bu adımın ek süresi ve malzemesi teklifte ayrı yazılırsa, sonradan doku değişikliği talebi gelirse nasıl fiyatlanacağı da baştan bilinir.

Küçük alanlarda metrekare başına maliyet yükselir; ekip, ekipman ve nakliye gideri alana bağlı olmayan sabit bir kalemdir. Ayrı ayrı küçük işleri tek keşifte toplamak, bu gideri paylaştırır ve teklifi sadeleştirir.

• BGS İnşaat için MAN Türkiye ambarı, Esenboğa, Ankara: portakal kabuğu epoksi kaplama.
• Nurdil, Sincan Organize Sanayi, Ankara: portakal kabuğu epoksi kaplama.
• MAN Türkiye boyahane, Esenboğa, Ankara: portakal kabuğu epoksi kaplama; aynı boyahane eski listede multi layer portakal kabuğu dokulu olarak da geçiyor.
• Seçim Opel, Şaşmaz, Ankara: tekstürlü multi layer epoksi kaplama.

Terrazzo ve diğer sistemlerdeki işlerimiz projeler sayfasında. Teklif hazırlamamız için şunlar yeterlidir: şehir ve yaklaşık metrekare, zeminin kullanım amacı, ıslak mı kuru mu çalışacağı, mevcut zeminin fotoğrafları, varsa kayma sınıfı şartı ve işin takvimi.

Zemin yerinde görüldükten sonra yazılı teklif hazırlanır. E-posta: info@2epyapi.com, telefon: 0312 276 13 76.

Keşif için notlar

Dokulu bir zemin için keşiften önce şu soruların yanıtı yararlıdır: zemin ıslak mı kuru mu çalışacak, yağ ya da kimyasal dökülür mü, üzerinden yaya mı araç mı geçecek, rampa varsa eğimi nedir, istenen kayma sınıfı var mı. Mevcut zeminin türü ve alanın tahmini metrekaresi, doku seviyesi ve hazırlık yöntemi için de gerekir. Renk tercihinizi, bitiş tarihini ve üretimin durup durmadığını da ekleyin; çünkü bölümlere ayırma ve gece çalışması planı bu bilgilere göre yapılır.