Otopark zemin kaplaması tek bir ürünle çözülmez. Otoparkı bölgelere ayırır, her bölge için ayrı bir sistem seçersiniz. Sika’nın otopark broşürü zemine oturan plak için sert epoksi esaslı bir sistemi standart çözüm olarak anlatıyor. Rampa ve girişlerde ise üreticiler sert epoksi ile esnek poliüretan seçeneklerini birlikte gösteriyor. Bu yazıda otopark epoksi sistemlerinin nerede işe yaradığını, otopark rampası kaplama için hangi ölçütlere baktığımızı ve keşiften önce hangi bilgileri toplamanız gerektiğini bulacaksınız.
Otopark zemini neden özel bir kaplama ister
Sika Türkiye’nin otopark sayfası, otopark zemin sistemlerinin tuz etkileri, araç sıvıları, araç ve yaya trafiği yükü dahil birçok gerilime maruz kaldığını belirtiyor. Aynı sayfa bölgeye göre farklı ürün aileleri öneriyor: Sikafloor MultiDur, MultiFlex ve Pronto. Bölgeler tabliye, ara katlar, üst katlar ve açık alanlar, rampalar ve girişler olarak ayrılıyor.
Sika’nın otopark yapıları broşürü de zemini dört bölgeye bölüyor: zemine oturan plak, ara kat, üst kat veya açık alan, rampa veya giriş. Bu ayrım pratikte şunu söylüyor: Aynı otoparkta yağmura ve güneşe açık bir üst kat ile kapalı bir zemin kat aynı kaplamayı istemez.
Bölgeye göre sistem seçimi
Aşağıdaki tablo, üretici kaynaklarında geçen örnekleri özetliyor. Bunlar belirli üreticilerin örnek sistemleridir, genel bir kural değildir.
| Bölge | Kaynaklarda geçen örnek sistem | Not |
|---|---|---|
| Zemine oturan plak | Sikafloor MultiDur EB-14 (sert epoksi) | Sika, yüksek aşınma ve kimyasal dayanımlı, tipik zemin kat otoparklarına uygun çözüm olarak tanımlıyor. |
| Çok katlı ve yeraltı otopark zemini | Sikafloor-263 SL ile kumla köreltilmiş epoksi sistem | Sika Türkiye sayfası bu tür otoparklarda kumla köreltilmiş sistemi öneriyor. |
| Rampa ve giriş | MultiDur EB-14 (sert) veya MultiFlex PB-32 (esnek poliüretan) | Sika Singapur ikisini birlikte sunuyor. Esnek sistemin yapı hareketinin bir kısmını karşılayabildiğini söylüyor. |
| Üst kat ve açık alan | Üreticiye göre ayrı ürün ailesi | Drenaj planı ve zemin rengi seçimi etkiliyor. |
Otopark epoksi: katmanlar ve örnek değerler
Otopark epoksi sistemleri genellikle astar, kumla köreltilmiş ara kat ve tekstürlü bir son kattan oluşuyor. Sika Türkiye’nin sayfasında Sikafloor-264 Thixo, iki bileşenli ve rulo ile uygulanan tekstürlü epoksi son kat olarak geçiyor. Sikafloor-7530 ise iki bileşenli, tiksotropik, renkli bir epoksi. Üretici onu kaydırmaz son kat olarak tanımlıyor ve kumla köreltilmiş ara katlı sistemlerde son kat olarak kullanıyor. Normalden orta ağırlıkta mekanik ve kimyasal yüklemeye uygun görüyor.
Sikafloor-7530 için üretici şu değerleri veriyor:
- Aşınma dayanımı 78 mg (Taber, DIN 53 109, CS 10/1000/1000, 14 gün, +23°C).
- Katı madde içeriği ağırlıkça yaklaşık %81, hacimce yaklaşık %72.
- Tekstürlü rulo ile yayılıyor. Islak kenar korunursa eksiz bir yüzey elde edilebiliyor.
Bu değerler yalnızca bu ürün için geçerli. Başka bir epoksinin aynı sonucu vereceğini varsaymayın.
Şartnamedeki sistem değerleri
Sika Türkiye’nin portakal kabuğu epoksi şartnamesi, Sikafloor 263 SL ve 264 Thixo ile yaklaşık 2,50 mm kalınlıkta bir otopark sistemi tarif ediyor. Şartnamedeki sistem değerleri şöyle:
- Reçine basınç dayanımı 50 N/mm².
- Eğilmede çekme dayanımı 25 N/mm².
- Yapışma dayanımı en az 1,5 N/mm².
- Shore D sertliği 76 (7 gün, +23°C, %50 bağıl nem).
- Aşınma dayanımı 70 mg (8 gün, +23°C).
- Uygulama sırasında yüzey ve hava sıcaklığı +10°C ile +30°C arasında olmalı.
Bu rakamlar tek bir ürüne değil, şartnamedeki sisteme ait. Kendi projenizde geçerli değerleri, seçeceğiniz ürünün güncel teknik föyünden alın.
Nem kontrolü ve alt zemin
Otopark zeminlerinde en sık sorun çıkaran konu alt zemin rutubetidir. Sika Türkiye’nin Sikafloor-263 SL sayfası ve Sikafloor-7530 sayfası, uygulamadan önce yüzey rutubetinin, bağıl nemin ve çiy noktasının kontrol edilmesini istiyor. Yüzey rutubeti %4’ün üzerindeyse Sikafloor EpoCem’i geçici rutubet bariyeri olarak kullanmanızı söylüyor.
Sika’nın broşürü bu konuda bir adım daha gidiyor. Yeraltı suyu basıncı olan binalarda esnek kaplamalarda kabarma ve geniş alanlı delaminasyon riski doğabileceğini belirtiyor. Çözüm olarak yine EpoCem’i geçici rutubet bariyeri olarak gösteriyor. Bodrum katlı bir otoparkta kaplama seçmeden önce rutubet ölçümü ve alt zemin incelemesi istemeniz bu yüzden yerinde olur.
Yüzey hazırlığı, yani shot blasting veya taşlama, uzman ekip ve uygun makine gerektiren bir iştir. Beton yüzeyin yapışmaya uygun hale gelmesi bu aşamaya bağlıdır.
Otopark rampası kaplama
Rampa, otoparkın en zorlanan bölümüdür. Mapei’nin otopark deck broşürü, rampaların çok sayıda dur-kalk ve dönüş yaşadığını belirtiyor. Bu nedenle rampayı yüksek kayma ve aşınma direnci olan bir yüzeyle korumanız gerektiğini söylüyor.
Rampa ve girişler çoğu zaman uzun süre kapatılamıyor. Sika Singapur bu yüzden hızlı sistemlerin önemini vurguluyor ve sert (MultiDur EB-14) ile esnek (MultiFlex PB-32) seçenekleri birlikte sunuyor. Kapatma süresini projenizin takvimine göre netleştirin, çünkü sistem seçimini doğrudan etkiliyor.
Üreticilerin rampa için tarif ettiği sistemlerden bazıları şunlar:
- Sikafloor-324: Teknik föyünde (Haziran 2018, Versiyon 01.01) araç otopark rampaları ve yükleme rampaları kullanım alanları arasında sayılıyor. Asfalt yüzeyler üzerine uygulanabiliyor. Esnek ve sert-elastik bir poliüretan sistem. MultiFlex PS-32 düz, PB-32 kum pürüzlü olarak anılıyor. Dökülüp taraklı mala veya gelberi ile yayılıyor. Föy bu sistemin Sikafloor-324 teknik föyünde yer alıyor.
- Flowcrete Deckshield ID HD: Yaklaşık 2,5 mm kalınlıkta, kuvars agregalı dikişsiz poliüretan sistem. Üretici, çok katlı otoparkların iç rampaları ve eğimli beton plaklar için öneriyor. Kuvars kum tabakasının kaymaz yüzey sağladığını belirtiyor.
- Deckshield External Ramps: Flowcrete Asia bunu dik veya dairesel dış rampalar için tasarlanmış, boksit veya emery agregalı, çözücüsüz esnek bir poliüretan sistem olarak tanımlıyor. Yeni ve mevcut rampalarda kullanılabiliyor.
Bu yazı membran veya su yalıtımı sistemlerini ele almıyor. Rampada su yalıtımı gerekip gerekmediği ayrı bir değerlendirme konusudur.
Kaymazlık nasıl sağlanıyor
Sika’nın broşürü, sistem tablolarında kaymazlığı bir performans özelliği olarak veriyor. Epoksi ve poliüretan sistemler, 0,4 ile 0,7 mm tane boyutlu kuvars kum serpilerek kaymazlık kazanıyor. Tablodaki örnek sistemlerden biri Sikafloor-81 EpoCem, kuvars kum ve Sikafloor-264 katmanlarından oluşuyor. Bir diğeri Sikafloor-3240 veya -324, kuvars kum ve Sikafloor-378 katmanlarından oluşuyor.
Flowcrete’in otopark deck dokümanı kayganlık riskini ıslak zemine ve araç yağlarına bağlıyor. Çözüm olarak pozitif dokulu kaymaz yüzey öneriyor. Doku ne kadar sert olursa temizlik de o kadar zorlaşır. Bu yüzden pürüzlülük ile temizlik kolaylığı arasındaki dengeyi baştan konuşmanız gerekir.
Standart çerçevesi
EN 1504-2, beton yüzey koruma ürün ve sistemlerinin tanımını, performansını ve uygunluk değerlendirmesini kapsıyor. Kapsadığı yöntemler hidrofobik emprenye, emprenye ve kaplama. Standardın içeriğine bir test laboratuvarının açıklama sayfasından bakabilirsiniz. Bu ikincil bir kaynaktır, resmî standart metni yerine geçmez.
Üreticiler kendi ürünleri için sınıf belirtiyor. Örneğin Mapei, Mapefloor Parking System HE için iç ve dış otoparklarda yol yüzeyi kaplaması olarak EN 1504-2 OS 11a sınıfı gereklerine uyduğunu söylüyor. Bu bir üretici beyanıdır. Seçtiğiniz ürünün sınıfını kendi teknik föyünden ve belgelerinden doğrulayın.
Fiyatı ne belirliyor
Otopark zemin kaplamasının fiyatı keşiften sonra verilir. Fiyatı şu etkenler belirler:
- Kaplanacak alan ve bölgelerin dağılımı (plak, ara kat, üst kat, rampa).
- Alt zeminin durumu, çatlaklar ve rutubet seviyesi.
- Seçilen sistem, katman sayısı ve kalınlık.
- Agrega ve kaymazlık düzeyi.
- Renk, park yeri çizgileri ve yaya yolu işaretlemesi.
- Şantiye koşulları ve rampaların kapatılabilme süresi.
Uygulama güvenliği
Epoksi ve poliüretan sistemlerde reçine, sertleştirici ve çoğu zaman solvent bulunur. Kapalı otoparklarda yeterli havalandırma sağlayın. Uygulama ekibi eldiven, koruyucu gözlük ve ürüne uygun maske kullanmalı. Sertleşme sırasında alana araç ve yaya girişini kontrol altında tutun.
Ne zaman keşif istemelisiniz
Bölgelerin kaplamasını planlamaya başladığınızda, özellikle bodrum katlarda rutubet veya rampalarda kapatma süresi sorunu varsa, projeye özel sistem önerisi ve teklif için yerinde keşif isteyin. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve yerinde keşfin yerine geçmez.
